เมื่อเวลา 08.30 น. วันที่ 12 ส.ค.2569 ผู้สื่อข่าวรายงานว่า เพจวัดป่าแสงอรุณ พระอารามหลวง ได้ออกกำหนดการพระราชทานน้ำหลวงสรงศพ พระเดชพระคุณ พระพรหมวชิรดิลก (สมาน สุเมโธ อุบลพิทักษ์ ป.ธ.๙) ที่ปรึกษาเจ้าคณะภาค ๙ (ธ) เจ้าอาวาสวัดป่าแสงอรุณ (พระอารามหลวง) จ.ขอนแก่น ในวันที่ 13 ส.ค.2569 เวลา 13.00 น. และข้อความน้อมกราบถวายความอาลัยอย่างสูงยิ่งพระเดชพระคุณ พระพรหมวชิรดิลก (สมาน สุเมโธ ป.ธ.๙) ที่ปรึกษาเจ้าคณะภาค ๙ (ธรรมยุต) เจ้าอาวาสวัดป่าแสงอรุณ พระอารามหลวง ตำบลพระลับ อำเภอเมือง จังหวัดขอนแก่น มรณภาพ เวลา 00.00 น. วันที่ 12 สิงหาคม พ.ศ.2569 ที่กุฏิปลอดเชื้อ วัดป่าแสงอรุณ พระอารามหลวง ท่ามกลางความเศร้าโศกเสียใจของคณะสงฆ์และศิษยานุศิษย์ รวมทั้งพุทธศาสนิกชนและผู้ที่ให้การเคารพเลื่อมใสศรัทธาจำนวนมาก ที่ต่างทยอยกันมาช่วยเตรียมงาน และจัดเตรียมสถานที่จัดงานตามกำหนดการต่างๆที่คณะสงฆ์กำหนด
นายพงศ์ธร พิศาพิทักษ์กุล อดีตนายกเทศมนตรีนครขอนแก่น และลูกศิษย์วัดป่าแสงอรุณ พระอารามหลวง กล่าวว่าท่านเจ้าคุณเป็นพระเถรานุเถระของวงการสงฆ์ภาคอีสานและระดับประเทศมีลูกศิษย์ทั้งในวงการสงฆ์,ข้าราชการชั้นผู้ใหญ่และภาคส่วนต่างๆมากมายทั้งในประเทศและต่างประเทศเป็นพระเถระผู้มีบทบาทสำคัญด้านการปกครองคณะสงฆ์ธรรมยุตในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ และด้านการศึกษาพระปริยัติธรรมแผนกบาลี โดยเกี่ยวข้องกับการก่อตั้งและการสอนพระปริยัติธรรมในหลายสำนักเรียน รวมทั้งวัดป่าแสงอรุณและศูนย์ศึกษาบาลีอีสาน
“ท่านเจ้าคุณได้ป่วยด้วยโรคส่วนตัว และเข้ารับการรักษาที่ รพ.ทั้งในเขตกรุงเทพฯและ จ.ขอนแก่น มาอย่างต่อเนื่อง แต่ก็ยังคงจริยวัตรด้านพุทธศาสนาและคงไว้ซึ่งพระธรรมคำสั่งสอนและประกอบศาสนกิจของสงฆ์อย่างเคร่งครัด ท่านชื่นชอบและคงไว้ซึ่งขนบธรรมเนียมประเพณีของภาคอีสานในด้านต่างๆอย่างครบถ้วนท่านเป็นพระเถระชาวขอนแก่นโดยกำเนิด และมีความเกี่ยวข้องกับวัดในจังหวัดตั้งแต่ช่วงต้นของชีวิตสมณเพศ ต่อมาได้มีบทบาททั้งในฐานะครูสอนพระปริยัติธรรม ผู้บริหารการศึกษาคณะสงฆ์ และพระสังฆาธิการฝ่ายธรรมยุตในระดับจังหวัดและระดับภาค ท่านทรงมีบทบาทสำคัญด้านการศึกษาพระปริยัติธรรม โดยเฉพาะแผนกบาลีของคณะสงฆ์ธรรมยุตในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ เริ่มตั้งแต่ พ.ศ. 2509 เป็นครูสอนพระปริยัติธรรมแผนกบาลีวัดศรีจันทร์ และใน พ.ศ. 2510 เป็นผู้ก่อตั้งสำนักเรียนพระปริยัติธรรมแผนกธรรม-บาลีวัดป่าชัยวัน”
นายพงศ์ธร กล่าวต่อว่า พระพรหมวชิรดิลกเกิดเมื่อวันที่ 23 พ.ย. 2488 ที่ บ้านเลขที่ 105 ม.9 บ้านเลิงเปือย หรือบ้านแอวมอง ต.พระลับ อ.เมืองขอนแก่น มีนามเดิมว่า สมาน อุบลพิทักษ์ เป็นบุตรโยมคุณพ่อไหล อุบลพิทักษ์ และ โยมคุณแม่อ่อน อุบลพิทักษ์สำเร็จการศึกษาชั้นประถมศึกษาปีที่ 4 ใน พ.ศ. 2500 ต่อมาสอบได้นักธรรมชั้นเอกใน พ.ศ. 2504 สอบได้เปรียญธรรม 3 ประโยคใน พ.ศ. 2507 สอบได้ประกาศนียบัตรประโยคครูพิเศษมูลและเปรียญธรรม 6 ประโยคใน พ.ศ. 2510 และสอบได้เปรียญธรรม 9 ประโยคใน พ.ศ. 2517 ใน พ.ศ. 2550 ได้รับถวายปริญญาศาสนศาสตรดุษฎีบัณฑิตกิตติมศักดิ์ สาขาวิชาการบริหารการศึกษา จากมหาวิทยาลัยภาคตะวันออกเฉียงเหนือ
“ใน พ.ศ. 2514 ท่านเป็นครูสอนพระปริยัติธรรมแผนกธรรม-บาลีวัดป่าแสงอรุณ พ.ศ. 2515 เป็นครูสอนพระปริยัติธรรมแผนกบาลีวัดนรนาถสุนทริการาม และใน พ.ศ. 2516 เป็นกรรมการตรวจประโยคธรรมสนามหลวงและกรรมการตรวจประโยคบาลีสนามหลวง ระหว่าง พ.ศ. 2518-2521 เป็นครูสอนพระปริยัติธรรมแผนกบาลีศูนย์ศึกษาบาลีอีสาน และใน พ.ศ. 2526 เป็นครูสอนพระปริยัติธรรมสำนักศาสนศึกษาวัดป่าแสงอรุณในด้านอุดมศึกษาสงฆ์ ท่านดำรงตำแหน่งรองอธิการบดีสภาการศึกษามหามกุฏราชวิทยาลัย วิทยาเขตอีสาน ระหว่าง พ.ศ. 2538-2541 และเป็นรองอธิการบดีมหาวิทยาลัยมหามกุฏราชวิทยาลัย วิทยาเขตอีสาน ระหว่าง พ.ศ. 2541-2549 จากนั้นใน พ.ศ. 2549 เป็นที่ปรึกษามหาวิทยาลัยมหามกุฏราชวิทยาลัย วิทยาเขตอีสาน”
นายพงศ์ธร กล่าวเพิ่มเติมว่า พระพรหมวชิรดิลกได้รับเกียรติคุณหลายประการ เช่น พ.ศ. 2528 ได้รับประทานเกียรติบัตรพัดเชิดชูเกียรติสำนักศาสนศึกษาตัวอย่าง จากสมเด็จพระสังฆราช (วาสน์ วาสโน) ณ วัดเบญจมบพิตร กรุงเทพมหานคร และ พ.ศ. 2532 ได้รับพระราชทานประกาศเกียรติคุณและเสาเสมาธรรมจักรในงานสัปดาห์ส่งเสริมพระพุทธศาสนาเนื่องในวันวิสาขบูชา ประเภทส่งเสริมการศึกษาในพระพุทธศาสนา สาขาการศึกษาพระปริยัติธรรมใน พ.ศ. 2535, 2536, 2537, 2538, 2543 และ 2544 ท่านได้รับเกียรติบัตรหรือประกาศเกียรติคุณเกี่ยวกับการปฏิบัติศาสนกิจด้านการปกครอง การสาธารณสงเคราะห์ การสาธารณูปการ การศึกษา และการเผยแผ่พระพุทธศาสนา จากสมเด็จพระญาณสังวร สมเด็จพระสังฆราช สกลมหาสังฆปริณายกใน พ.ศ. 2549 ท่านได้รับการยกย่องเชิดชูเกียรติเป็นครูภูมิปัญญาไทย รุ่นที่ 5 โดยสำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา กระทรวงศึกษาธิการ ด้านปรัชญา ศาสนา และประเพณี และใน พ.ศ. 2555 ได้รับตาราอวอร์ดในโครงการปลุกหัวใจผู้หญิง หัวใจแม่ หัวใจโพธิสัตว์ จากแม่ชีศันสนีย์ เสถียรสุต ผู้ก่อตั้งเสถียรธรรมสถานและสาวิกาสิกขาลัย พ.ศ. 2517 สอบได้เปรียญธรรม 9 ประโยค วันที่ 5 ธ.ค. 2524 ได้รับพระราชทานสมณศักดิ์เป็นพระราชาคณะชั้นสามัญเปรียญ ที่ พระศรีปริยัติเวที 12 ส.ค. พ.ศ. 2535 ได้รับพระราชทานสมณศักดิ์เป็นพระราชาคณะชั้นราช ที่ พระราชวรานุวัตร มีราชทินนามว่า พระราชวรานุวัตร ปริยัติวโรปกร ธรรมิกคณิสสร บวรสังฆาราม คามวาสี 5 ธ.ค. พ.ศ. 2541 ได้รับพระราชทานสมณศักดิ์เป็นพระราชาคณะชั้นเทพ ที่ พระเทพวรคุณ มีราชทินนามว่า พระเทพวรคุณ อดุลธรรมโสภิต ตรีปิฎกบัณฑิต ยติคณิสสร บวรสังฆาราม คามวาสี 5 ธ.ค. พ.ศ. 2550 ได้รับพระราชทานสมณศักดิ์เป็นพระราชาคณะชั้นธรรม ที่ พระธรรมดิลก มีราชทินนามว่า พระธรรมดิลก ศากยปุตติยนายก สาธกธรรมวิจิตร ตรีปิฎกบัณฑิต ยติคณิสสร บวรสังฆาราม คามวาสี 27 มิ.ย. พ.ศ. 2566 ได้รับพระบรมราชโองการโปรดสถาปนาเป็นพระราชาคณะเจ้าคณะรอง มีราชทินนามตามที่จารึกในหิรัญบัฏว่า พระพรหมวชิรดิลก ศากยปุตติยนายก สาธกธรรมวิจิตร พิพิธศาสนกิจจการี ตรีปิฎกบัณฑิต ธรรมยุติกคณิสสร บวรสังฆาราม คามวาสี สถิต ณ วัดป่าแสงอรุณ จังหวัดขอนแก่น มีฐานานุศักดิ์ตั้งฐานานุกรมได้ 8 รูปจนกระทั่งละสังขารจนสงบที่วัดป่าแสงอรุณพระอารามหลวง
ลิงค์สำรองการฟังวิทยุออนไลน์ FM101.MHZ
